Już niemal miesiąc upłynął od premiery najnowszego albumu sygnowanego nazwą KAT „Death Is Not Enough”. Jak każde nowe wydawnictwo obecnego wcielenia zespołu, jeszcze przed premierą zebrał on masę krytyki, a po niej mówi się o nim niewiele lub zgoła wcale. Czy słusznie? Przesłuchaliśmy, pomyśleliśmy, zrecenzowaliśmy. W miarę bez uprzedzeń, choć te w przypadku legendarnej nazwy nie są chyba możliwe do całkowitego wyeliminowania.
Czytaj też: 10 lat czekania na nowy Anthrax. Jak wypada „Cursum Perficio”?
Historia, legenda i konflikty w zespole KAT
Na początku wszystkim czytelnikom, którzy sięgną po tę recenzję (w końcu to KAT Luczyka, który ma grono zadeklarowanych antyfanów, więc może tych czytelników nie być za wielu), należy się nakreślenie kontekstu i perspektywy, z jakiej w ogóle zabrałem się do pisania niniejszego tekstu.
KAT to bezsprzecznie najważniejsza, najwspanialsza, najbardziej inspirująca nazwa w historii polskiego metalu. Podwaliny, na których zbudowano całą resztę rodzimej sceny ciężkiego grania. Pierwszych pięć studyjnych albumów grupy to nasz Black Sabbath, nasz Motörhead, nasza Metallica i Slayer w jednym. Po prostu kult, którego można z różnych przyczyn nie lubić (serio, znam osobiście ludzi, którzy Kata nie lubią, mimo że w metalu siedzą po uszy), ale szanować należy zawsze – co do tego panuje chyba w Polsce powszechna zgoda. Tu koniec bezpiecznej części wstępu, czas na kontrowersje.
Sprawdź: Czy zespół KAT planuje koncerty promujące nowy album?
Tak jak po konflikcie w zespole, który zaowocował odejściem Romana Kostrzewskiego, ukuto slogan (z którym się zresztą w 100% zgadzam) „nie ma Kata bez Romana”, tak uważam, że również w pewien sposób „nie ma Kata bez Luczyka”. Spójrzmy prawdzie w oczy – ten zespół był prawdziwie wielki tylko wtedy, kiedy w jego składzie byli obaj ci goście. KAT od „Mind Cannibals” w górę to osobna historia, ale przyznam szczerze, że nawet płyty wydawane pod nazwą Kat & Roman Kostrzewski i okraszone wokalami Mistrza, nie podobały mi się aż tak bardzo. Ewidentnie tylko pewna konkretna mieszanka talentów i osobowości, choć wybuchowa i powodująca tarcia, stanowiła o wielkości Kata w latach 80. i 90. Osobno, ani jedno, ani drugie wcielenie zespołu, to nie było już to.
Wiadomo, odejścia charakterystycznych frontmanów to w muzyce nic nowego, ale szybko przekonaliśmy się o tym, że Kat bez Romka nie ma prawa zadziałać, choć w świetle paragrafów „rozwód” przebiegł całkowicie legalnie – Kostrzewski był głosem i twarzą formacji, ale to Piotr Luczyk ją założył, zachował więc prawa do logotypu i nazwy KAT.
Niestety szybko postanowił zszargać własną legendę wyjątkowo brzydkimi komentarzami pod adresem byłego kolegi, i to już wtedy, gdy wiadomo było, że Kostrzewski jest bardzo chory, a nawet po jego śmierci. Mógł sobie Piotr po prostu dalej grać muzykę typu „kwadratowy metal na niemieckie festiwale i zloty motocyklistów” i nikomu tym nie przeszkadzać, ale wybrał klepnięcie w klawiaturę o parę razy za dużo, co pogrzebało jakiekolwiek resztki szacunku, którym miał jeszcze szanse cieszyć się w metalowym środowisku, gdyby rozstanie z Romanem odbyło się z klasą.

KAT „Death Is Not Enough” było zapowiadane jako wielki powrót
Pomijając bycie bucem w social mediach, kolejne materiały Pierwszego Kowboja Polskiego Metalu wydawane pod trzyliterowym szyldem nie broniły się też czysto muzycznie. Jednak na ten rok, jubileusz 40-lecia kultowego debiutu, Piotr zapowiedział wielki powrót, nawiązanie do swoich najlepszych lat, a jednocześnie płytę świeżą, przełomową dla obecnego wcielenia zespołu i zamykającą usta hejterom. A jak wyszło rzeczywiście? Postanowiłem to sprawdzić.
Może Cię zainteresować: Piotr Luczyk porównał nowy album KAT do płyt Black Sabbath i Metalliki
Można by rzec, że „niby człowiek wiedział, a jednak się łudził”, ale to chyba nie do końca prawda. Raczej nikt w Polsce się nie łudził, że Piotr Luczyk z nowymi kolegami nagle nagra drugie „Metal and Hell”. Wyszła płyta dokładnie taka, jakiej wszyscy się spodziewaliśmy – potwornie nijaka, wtórna i nie mająca nic wspólnego z klimatem dawnego Kata.
Słychać tu inspiracje różnymi zespołami. Nie słychać tylko Kata
„Death Is Not Enough” to 10 kawałków i 50 minut tradycyjnego heavy metalu, zagranego całkowicie poprawnie, ale nic więcej. Jest klasycznie, dość melodyjnie, są riffy, są solówki, są nawiązania do Judas Priest, w niektórych kawałkach osobiście słyszę też Grave Digger i Running Wild, ale jest jeden zespół, którego tutaj nie słyszę w ogóle, i jest to niestety zespół KAT.
Ta płyta Luczyka nie jest nawet zła, bo uszy bynajmniej nie bolą, kiedy leci sobie gdzieś w tle przy sprzątaniu albo pracy na komputerze, tylko jest po prostu okrutnie generyczna i wtórna. Żeby nie było, ja uwielbiam retro-metal i młode kapele, które grają jak stare, nie siląc się na odkrywanie Ameryki oraz przekraczanie gatunkowych ram. Dobrym przykładem jest tu choćby warszawski Bełt, którego demówkę „Rytuał” miałem niedawno przyjemność recenzować (i w której słyszę więcej Kata niż na wszystkich razem wziętych płytach Kata po odejściu Romana).
Tylko że te młode kapele nigdy nie miały na scenie takiej pozycji, jaką miał KAT w swoich najlepszych latach. Mogą po prostu grać to, co kochają i nie muszą nikomu nic udowadniać, a Piotr Luczyk chyba coś udowodnić bardzo chciał. I swoimi buńczucznymi zapowiedziami sam swojej płycie zaszkodził.
KAT „Death Is Not Enough” – riffy, solówki, wokale i brzmienie
Luczyk wciąż pozostaje dobrym gitarzystą, jego solówki to jeden z mocniejszych elementów albumu, ale technika to jedno, a songwriting i umiejętność tchnięcia ducha w swoje kompozycje, to co innego. Na płycie KAT „Death Is Not Enough” ducha ewidentnie brakuje. Z recenzenckiego obowiązku przesłuchałem ten album kilkakrotnie i teraz nie pamiętam z niego prawie nic.
Prawie, bo są tu jednak ciekawsze momenty, szczególnie te utrzymane w wolniejszych tempach. Całkiem fajną balladą jest „Haunted by You”, bez bólu daje się też wysłuchać choćby singlowe „Dark River”, które mocno kojarzy mi się ze wspomnianym wcześniej Grave Digger, głównie przez niższy, bardziej chrapliwy głos wokalisty, ale to chyba byłoby na tyle.
No właśnie, wokale. Śpiewak przedstawiany w creditsach płyty jako Sieg (więcej informacji o nim nie znalazłem, nie jest wymieniony nawet w składzie na The Metal Archives) jest totalnie bezjajeczny i zupełnie niecharakterystyczny. Poprawny, ale nie wyróżniający się absolutnie niczym na tle innych heavy metalowych wokalistów, jakby wypluty z idealnie uśredniającego wszystko generatora AI. Zresztą większość riffów też chyba z tego generatora pochodzi, teksty również, o okładce nie wspominając, a brzmienie płyty jest tak płaskie, nijakie i „wyczyszczone”, że szkoda gadać.
Czy można jeszcze oddzielić muzykę od Luczyka?
KAT „Death Is Not Enough” to idealnie przeciętna płyta z gatunku heavy metal, która wbrew zapowiedziom twórcy nie przynosi ani muzycznej rewolucji, ani nie wraca do stylu znanego z pierwszych albumów. Pojedyncze pozytywne aspekty posiada, owszem, ale toną one niestety w morzu nijakości i sztuczności.
Piotr Luczyk zrekrutował sobie nowych muzyków i nagrał z nimi album, który pewnie w jego opinii jest świetny. Moim zdaniem jest co najwyżej przeciętny, ale też nie aż tak fatalny, jak twierdzi wiele innych osób. Na odbiór tej muzyki w oczywisty sposób rzutują: zachowanie, wypowiedzi i powszechnie panująca w środowisku opinia o jej kompozytorze (tylko w jednym utworze na dziesięć jako współautor muzyki wymieniony jest basista Adam Harris, resztę materiału napisał sam Luczyk). Odcinając od oceny te pozamuzyczne aspekty, dla mnie jest to po prostu płyta zasługująca na ocenę średnią z minusem.
Jednak pozamuzycznej „działalności” Piotra nie da się całkowicie odciąć od czegokolwiek dziejącego się pod szyldem KAT. Pamiętam, że po pierwszej zapowiedzi tytułu albumu „Death Is Not Enough” pojawiły się w sieci zniesmaczone głosy, że to kolejny chamski przytyk do – nieżyjącego już – Romana Kostrzewskiego. Rozumiem, że tytuł płyty może się wydawać niefortunny, ale daleki jestem od wiary, że to celowe nawiązanie i że dla Luczyka śmierć Kostrzewskiego to wciąż „za mało”. No nie, po prostu nie może on być aż tak złym człowiekiem.
Bliższy jestem jednak wiary – choć oczywiście również bez stuprocentowej pewności – w brak szczerości i wyrachowanie. Pamiętam bowiem też, że w tym roku w rocznicę śmierci Romka na Facebooku grupy KAT po raz pierwszy od dawna (o ile nie w ogóle) pojawiło się jakiekolwiek pozytywne wspomnienie o Kostrzewskim. Wtedy zastanawiano się, czy Piotra naszła refleksja i opamiętanie, czy może jednak to zagrywka pod publiczkę, aby zrobić sobie trochę PR-u i ocieplić wizerunek wśród starych fanów. Kilka miesięcy później ogłoszono wydanie nowej płyty. Przypadek?

Lista utworów:
1. Waging War
2. Taste of Pain
3. Dark River
4. Haunted by You
5. Fiery Desires
6. Burn It Down
7. Looking for a Fight
8. Falling into Darkness
9. Soulless Liar
10. Devil
